محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1443
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اعيان و علما و معارف با لباس سياه تا يكمنزلى دار الخلافه نعش را استقبال كردند و در حضرت عبد العظيم ( ع ) امانت گذاشتند و شرايط فاتحهخوانى و خيرات مبرات كامل به عمل آمد . بعد از آن به همراهى محمد على خان قوانلوى قاجار ، و ابراهيم خان عزّ الدين لو ، و ملا مصطفى قمشهاى ، و ميرزا موسى منجم باشى گيلانى ، و جمعى قرّا و ساير لوازم و تهيّهء تمام ، آن نعش شريف را به طرف عتبات عرش درجات حركت دادند و ولاة و حكّام عجم و عرب به استقبال شتافته احترامات و تعظيمات لايقه نمودند . خلاصه روز بيستم شهر رجب جسد مطهّر شاه شهيد در نجف اشرف در محلّى خاص مدفون شد - هم در اين سال پانصد هزار تومان از بقاياى ولايات ممالك محروسه را به تخفيف دادند ، و در روز عيد رمضان اين سال كه تحويل آفتاب از برج حوت به حمل نيز در اين روز اتفاق مىافتاد حضرت خاقان به ساعتى سعد رسما بر تخت كيانى و سرير جهانبانى جلوس فرمودند و تشريفات تاجگذارى به وجه اكمل به عمل آمد و آن روز فى الحقيقه براى عموم اهالى ايران سه عيد سعيد بود ، عيد رمضان و روز نوروز و جلوس خاقان گيتىستان . و فتحعلى خان ملك الشعراء متخلص به صبا از اعاظم اهالى كاشان و فحول شعراى زمان قصيدهء فريده در تهنيت جلوس همايون به عرض آستان مبارك رسانيد كه ماده تاريخ جلوس خاقانى را در آخر آن قصيده بدين نحو انشاد كرده ( ز تخت آقا محمّد خان شد و بنشست باباخان ) و نواب و الا حاجى معتمد الدّوله نيز لفظ بابا را بطوريكه خود نواب معظم اختراع فرمودهاند تاريخ قرار دادهاند . به اين نحو كه كلمهء بابا عبارتست از دو باى موحّده و دو الف و چون هر يكى به ترتيب به اين شكل ( ب ا ب ا ) با ارقام هندسى مطابق شود عدد هزار و دويست و دوازده مىشود كه سال جلوس حضرت خاقان كشورستانست - هم در اين سال تقى خان يزدى در خدمت تعلّل نموده ، محمّد حسين خان برادر كهتر حاجى ابراهيم خان شيرازى به سردارى اين ولايت سرافراز شده بدانجا شتافت و وجوه ماليات دوساله را با ابو الهادى خان ولد تقى خان گرفته به دار الخلافه آورد و پس از چندى حكومت كرمان نيز به تقى خان مفوّض گرديد - هم در اين سال محمّد خان زند كه پس از استيصال و انقراض زنديّه در اطراف دربدر بود مقارن فتنهء صادق خان شقاقى موقعى